Wręczenie nagród laureatom konkursu „Innowacje dla Bezpieczeństwa i Obronności”

12 zdjęć w galerii
Pierwsze miejsce w konkursie organizowanym pod honorowym patronatem szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego i dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zajął zdalnie sterowany, lekki, przeciwlotniczy okrętowy system uzbrojenia OSU-35K, liderem projektu jest WAT. Trzecie miejsce (ex aequo) otrzymał system scentralizowanego zarządzania rojem bezzałogowych platform lądowych SCAR, opracowany przez naukowców WAT. Nagrody odebrał Rektor-Komendant WAT płk prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak.
Konkurs „Innowacje dla Bezpieczeństwa i Obronności” organizowany jest corocznie przez portal-mundurowy.pl. Uroczystość wręczenia nagród odbyła się 21 czerwca 2022 r. w siedzibie spółki MindMade – Grupa WB w Warszawie. Uczestniczyli w niej przedstawiciele Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, uczelni, instytutów naukowo-badawczych i firm.

„W naszym kraju nie brakuje potencjału intelektualnego dla opracowywania i wdrażania innowacyjnych technologii. Polska myśl techniczna plasuje się obecnie na bardzo wysokim poziomie. Ważne jest, by była właściwie realizowana, tak, aby nasze know-how zostało w kraju zachowane i wykorzystane w polskich Siłach Zbrojnych dla podnoszenia poziomu bezpieczeństwa naszego kraju. Takim przykładem innowacyjnej polskiej myśli technicznej są dwa nagrodzone przez komisję konkursową projekty WAT. Ich opracowanie było możliwe dzięki wiedzy i zaangażowaniu naszych naukowców i konsorcjantów oraz wsparciu finansowemu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju” – podkreślił płk prof. Przemysław Wachulak.

Zwycięski projekt „Zdalnie sterowany, lekki, przeciwlotniczy okrętowy system uzbrojenia OSU-35K” został opracowany przez konsorcjum w składzie: Wojskowa Akademia Techniczna (lider), PIT-RADWAR SA , Akademia Marynarki Wojennej i Zakłady Mechaniczne Tarnów S.A.

Modułowy system można zainstalować na różnych okrętach. OSU-35K zwalcza cele powietrzne, wykonujące manewr kursem, prędkością i wysokością w strefie ognia, a także cele nawodne. Zapewnia wysoką precyzję rażenia.

Prace nad pierwszą wersją okrętowego systemu uzbrojenia OSU-35 rozpoczęły się w 2012 r., gdy projekt uzyskał dofinansowanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W 2016 r. prototypowy system ogniowy OSU-35 został zainstalowany na okręcie ORP „Kaszub” i w ciągu trzech lat pomyślnie przeszedł wszystkie niezbędne wojskowe badania, które umożliwiły wprowadzenie uzbrojenia na wyposażenia Marynarki Wojennej RP.

Doświadczenia zdobyte w trakcie prac nad prototypem OSU-35 pozwoliły na opracowanie nowej wersji, oznaczonej „OSU-35K”, na potrzeby seryjnych niszczycieli min projektu 258 Kormoran II, czyli przyszłych niszczycieli min ORP Kormoran, Albatros oraz Mewa.

System przeszedł procesy optymalizacji w zakresie masy, gabarytów i funkcjonalności. W konstrukcji zastosowano technologie włókien węglowych, co pozwoliło na znaczną, blisko 50 proc. redukcję masy systemu i zwiększenie jego ergonomii. Modyfikacji i unowocześnieniu poddano zarówno wieżę OSU-35K, jak i głowicę optoelektroniczną oraz system kierowania ogniem wraz ze stanowiskiem operatora. Główne elementy systemu to automatyczna armata AM-35, zintegrowana głowica obserwacyjno-śledząca ZGS-35, blok systemu kierowania ogniem BSKO oraz rezerwowe stanowisko kierowania ogniem RSKO.

Pierwszym okrętem, na którym zostanie zainstalowany OSU-35K, będzie ORP „Albatros”. Próby okrętu już się zakończyły i jednostka powinna zostać oficjalnie przyjęta do służby w Marynarce Wojennej RP. Nowa wersja okrętowego systemu uzbrojenia znajdzie się także na niszczycielu min ORP „Mewa”. Na decyzje dotyczące integracji OSU-35K czeka ORP „Kormoran” służący pod biało-czerwoną banderą od czterech lat.

„Okrętowy System Uzbrojenia zarówno w wersji OSU-35, jak i OSU-35K przyczynił się niewątpliwie do rozwoju polskiej myśli technicznej w obszarze uzbrojenia okrętów Marynarki Wojennej RP, a tym samym do poprawy systemu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, poprzez wdrożenie innowacyjnych rozwiązań technologicznych wpłynął pozytywnie na rozwój techniczny i gospodarczy zakładów polskiego przemysłu zbrojeniowego” – podkreśla kierownik projektu dr hab. inż. Zbigniew Leciejewski, prof. WAT z Wydziału Mechatroniki, Uzbrojenia i Lotnictwa.

Dr hab. inż. Ryszard Woźniak, prof. WAT zauważa, że wyniki projektu mogą znaleźć zastosowanie również w innych obszarach obronności, np. konfiguracja OSU może być wykorzystana, jako system pokładowy pojazdów lądowych lub obiektów stacjonarnych. Można w nim dowolnie wymieniać środki ogniowe wprowadzając jedynie zmiany w oprogramowaniu balistycznym systemu kierowania ogniem oraz dostosowując poszczególne elementy systemu do wymagań odbiorców.

Szczegóły techniczne OSU-35K są dostępne na stronie organizatora konkursu – Portalu Mundurowego.

Opracowania scentralizowanego systemu zarządzania działaniami taktycznymi z wykorzystaniem rojów bezzałogowych platform lądowych podjęli się młodzi naukowcy z Wydziału Inżynierii Mechanicznej oraz Wydziału Elektroniki Wojskowej Akademii Technicznej. Wchodzą oni w skład powołanego w 2022 r. w WAT Centrum Robotów Mobilnych i Platform Bezzałogowych.

System SCAR stanowi formę dodatkowego wyposażenia żołnierza. Umożliwia nadzór i kontrolę działania roju na poziomie dowódcy ugrupowania, bądź – w razie konieczności – utworzenie samodzielnie działającej jednostki rozpoznania. Dzięki tym cechom możliwe będzie włączenie opracowywanego rozwiązania w struktury Systemu Kontroli Pola Walki (ang. Battlefield Management System – BMS) na różnych poziomach.

W skład systemu wchodzą: wyświetlacz główny, wyświetlacz dodatkowy, kontroler zarządzający, układ wymiany informacji pomiędzy żołnierzem zarządzającym w lokalnym terenie działań roju, a jego agentami oraz układ zasilania. Protokoły komunikacyjne pozwalają na wymianę informacji pomiędzy jednostkami bezzałogowymi a żołnierzem-zarządcą. Pośrodku tego ruchu znajduje się serwer SCAR, który identyfikuje agentów i akredytuje ich komunikację. W tym przypadku serwer SCAR zapewnia możliwość nadzoru nad ruchem w sieci SCAR oraz pełni rolę zabezpieczenia przed przejęciem.

W celu minimalizacji poziomu zaangażowania żołnierza – zarządcy wykorzystano rzeczywistość rozszerzoną na wizjerze głównym oraz dane statusowe na wizjerze dodatkowym. Wizjer główny wykorzystywany jest do informowania zarządcy o przychodzących zdarzeniach, które są klasyfikowane na różnych poziomach. Dodatkowo oferowana jest funkcja podglądu z kamery.

W czasie pracy zarządca ma ciągły nadzór nad zachowaniem roju, który w czasie działania automatycznie nanosi znaczniki o zdarzeniach mających miejsce w czasie misji. Dodatkowo w czasie pracy systemu, po utworzeniu zadania tworzony jest raport rozpoznania, który posiada formę zbliżoną do tych stosowanych w Wojsku Polskim.

Testy funkcjonalne przeprowadzone na poligonie WAT z udziałem m.in. robotów Marek, Rohatyniec i Exmot, jako modeli roju pozwoliły na ustalenie wymagań dla dalszej modyfikacji i rozbudowy funkcjonalności systemu SCAR, jako bazy do zarządzania rojem bezzałogowych platform (już nie tylko lądowych).

„System SCAR to przede wszystkim zdolność zarządzania grupami bezzałogowych jednostek lądowych. Realizacja projektu pokazała jednak, że to także możliwość integracji w roje platform latających, jak i samych żołnierzy. Opracowana warstwa komunikacyjna pozwala na wymianę informacji taktycznych, wspólne uzupełnianie planu sytuacyjnego oraz przygotowywanie i aktualizacje raportów z rozpoznania terenu” – wyjaśnia kierownik projektu dr inż. Rafał Typiak z Wydziału Inżynierii Mechanicznej. Zauważa, że system SCAR, do którego nieograniczony dostęp posiada Ministerstwo Obrony Narodowej, stwarza szerokie możliwości wdrożenia go do polskich Sił Zbrojnych, ze względu na posiadaną zdolność dołączania rozwiązań krajowych i zagranicznych. „Jest to projekt interdyscyplinarny, poruszający takie zagadnienia jak: rzeczywistość rozszerzona, sieci rozproszone i rekonfigurowane, bezzałogowe platformy lądowe i świadomość sytuacyjna na polu walki. Ogrom wiedzy, który został zgromadzony w ramach realizacji projektu pozwala wykorzystać jego komponenty, jako zalążki do rozwoju dodatkowych funkcjonalności w innych przedsięwzięciach” – dodaje dr Typiak. Elementy SCAR-a planuje już teraz wykorzystać w inicjatywach Wojskowej Akademii Technicznej podejmowanych w ramach projektów Europejskiej Agencji Obrony (European Defence Agency) i Europejskiego Funduszu Obronnego (European Defence Fund).

Szczegóły techniczne SCAR są dostępne na stronie organizatora konkursu – Portalu Mundurowego.

Do konkursu „Innowacje dla Bezpieczeństwa i Obronności” zgłoszono 46 projektów. Nagrodzono pięć projektów. Pozostałymi laureatami są:
II miejsce – System obezwładniania stref antydostępowych A2/AD W2MPIR ( GRUPA WB);
III miejsce ex aequo – Mobilna platforma kryminalistyczna (Wojskowe Zakłady Łączności nr 1, Politechnika Warszawska i Hagmed sp. z o. o.);
III miejsce ex aequo – System mikrosatelitarny EagleEye (Scanway, sp. z o.o., Creotech Instruments S.A. (lider) oraz Centrum Badań Kosmicznych PAN).

Wszystkie zgłoszone do konkursu projekty zostały opisane w katalogu „Innowacje – Wdrożenia – Bezpieczeństwo – Obronność 2022”.

Ewa Jankiewicz
rzecznik prasowy WAT
fot. Katarzyna Puciłowska