Order Krzyża Wojskowego

Order Krzyża Wojskowego ustanowiono z inicjatywy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego 18 października 2006 r. Wyszło to naprzeciw oczekiwaniom środowisk wojskowych, a szczególnie żołnierzy, uczestników misji pokojowych i stabilizacyjnych.

Dotychczasowe ustawodawstwo stanowiło, że ordery i odznaczenia wojenne: Order Wojenny Virtuti Militari, Krzyż Walecznych, Krzyż Zasługi z Mieczami, mogą być nadawane w czasie wojny lub nie później niż przez pięć lat od jej zakończenia, za czyny dokonane w czasie wojny.

Order Krzyża Wojskowego jest z kolei nagrodą za wybitne czyny bojowe połączone z wyjątkową ofiarnością i odwagą w czasie działań bojowych przeciwko aktom terroryzmu w kraju lub podczas użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa w czasie pokoju.

Nazwa orderu – Order Krzyża Wojskowego – odpowiada historycznej, potocznej nazwie najstarszego polskiego odznaczenia wojskowego Virtuti Militari. Order nawiązuje także do polskiej tradycji odznaczeniowej podziałem na trzy klasy, a jednocześnie odpowiada współczesnej i perspektywicznej skali zaangażowania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w operacjach wsparcia pokoju i operacjach przeciw terroryzmowi.
Order Krzyża Wojskowego dzieli się na trzy klasy:
  • Klasa I – Krzyż Wielki
    Klasa I – Krzyż Wielki
    Może być nadany dowódcy jednostki bojowej za nadzwyczajne czyny bojowe lub wybitną inicjatywę, połączoną z umiejętnym i skutecznym dowodzeniem operacją lub akcją bojową.
  • Klasa II – Krzyż Komandorski
    Klasa II – Krzyż Komandorski
    Może być nadany dowódcy jednostki bojowej lub oficerowi za umiejętne i skuteczne dowodzenie jednostką bojową lub za inny czyn zapewniający sukces operacji lub akcji bojowej, wyjątkowo oficerowi sztabu za współprace z dowódcą, jeżeli współpraca ta w sposób wybitny przyczyniła się do sukcesu operacji lub akcji bojowej, podoficerowi lub szeregowemu posiadającemu już Krzyż Kawalerski za czyn wybitnego męstwa połączony z narażeniem życia.
  • Klasa III – Krzyż Kawalerski
    Klasa III – Krzyż Kawalerski
    Może być nadany dowódcy lub innemu żołnierzowi za śmiały czyn bojowy lub osobiste męstwo w czasie akcji bojowej, a także osobom cywilnym za okazanie niezwykłego męstwa. Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Wojskowego może być nadany formacji walczącej.
Kapitułę Orderu Krzyża Wojskowego tworzą Kanclerz Orderu oraz pięciu członków Kapituły, powoływanych przez prezydenta RP spośród Kawalerów tego Orderu, na pięć lat. Kapituła wybiera ze swego grona Zastępcę Kanclerza Orderu i Sekretarza Kapituły.

Od 2011 r. funkcję Kanclerza Orderu Krzyża Wojskowego pełni generał dyw. Andrzej Reudowicz, od września 2019 roku dyrektor Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego.
W lipcu 2019 roku na członków Kapituły powołani zostali: starszy chorąży sztabowy Marek Górski, chorąży Piotr H., pułkownik Grzegorz Kaliciak, major Tomasz Nowicki oraz pułkownik Adam Wiak.