None

Wielkopolanie dla Niepodległej wirtualnie

Wielkopolanie dla niepodległej. Oddziały wielkopolskie w walkach o wschodnią granicę Rzeczypospolitej
Setna rocznica zwycięskiej Bitwy Warszawskiej to doskonała okazja do przypomnienia roli, jaką w wojnie z bolszewikami odegrali żołnierze wywodzący się z formacji utworzonych na ziemiach byłego zaboru pruskiego. 14 października 2020 roku na terenie Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie miał odbyć się wernisaż wystawy przygotowanej przez poznański oddział Instytutu Pamięci Narodowej pod tytułem „Wielkopolanie dla Niepodległej. Oddziały wielkopolskie w walkach o wschodnią granicę Rzeczypospolitej”. Niestety, jego organizację pokrzyżowała rozwijająca się pandemia COVID-19 i wynikające z niej obostrzenia sanitarno-epidemiologiczne.

Wystawa wraz z towarzyszącą jej sesją popularno-naukową oraz prezentacją albumu dr. Adama Pleskaczyńskiego i dr. Michała Krzyżaniaka Oddziały wielkopolskie w walkach o wschodnią granicę Rzeczypospolitej, Poznań - Warszawa 2020,  zostanie zorganizowana w najbliższym możliwym terminie. Tymczasem serdecznie zapraszamy Państwa do zapoznania się z wystawą w formie online.

Partnerami wystawy są: IPN Oddział w Białymstoku, Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie, Urząd Miejski w Brodnicy, Wielkopolski Urząd Wojewódzki, Muzeum Powstańców Wielkopolskich w Lusowie oraz Fundacja Zakłady Kórnickie.

Organizatorem wystawy w LAW jest Zakład Kształcenia Ogólnego, Pracownia Historii Polski i Historii Powszechnej LAW.

Wybór Dęblina na organizację wystawy i towarzyszących jej wydarzeń nie był przypadkowy. To właśnie stąd, 16 sierpnia 1920 roku wyszło zwycięskie natarcie, które w ciągu zaledwie trzech dni rozbiło główne ugrupowanie sowieckiego Frontu Zachodniego i odmieniło losy wojny polsko-bolszewickiej. Udział w Bitwie Warszawskiej jednostek wielkopolskich był znaczący. Słynna 14. Dywizja Piechoty (dawna 1. Dywizja Strzelców Wielkopolskich) była jedną z trzech stanowiących główny trzon grupy uderzeniowej znad Wieprza. Podporządkowane 5. Armii gen. Władysława Sikorskiego 17. Dywizja Piechoty (dawna 3. Dywizja Strzelców Wielkopolskich) broniła obszaru Modlina, a VII Brygada Rezerwowa obsadziła rejon Zegrza. Z kolei 15. Dywizja Piechoty (dawna 2. Dywizja Strzelców Wielkopolskich), pozostając w składzie 1. Armii gen. Franciszka Latinika, zajęła pozycje na przedmościu Warszawy, gdzie bezpośrednio broniła stolicy Polski. W walkach wzięły również udział wielkopolskie jednostki kawaleryjskie: 15. Pułk Ułanów Poznańskich towarzyszył 14. Dywizji Piechoty, a 16. Pułk Ułanów Wielkopolskich zajął pozycję w rejonie Lublina, wchodząc w skład 3. Armii gen. Rydza-Śmigłego.

Zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej i szerzej, w wojnie z bolszewicką Rosją nie byłoby możliwe, gdyby nie totalna mobilizacja dziesiątków tysięcy Polaków, w tym również, świetnie wyposażonych, wyszkolonych i zdyscyplinowanych żołnierzy z byłego zaboru pruskiego. Początki formacji wielkopolskich sięgają zwycięskiego powstania w grudniu 1918 roku, które nie tylko wyzwoliło większą część Poznańskiego spod okupacji niemieckiej, ale w dłuższej perspektywie przyczyniło się do obrony niepodległości Rzeczypospolitej w 1920 roku.

Prezentowana wystawa opowiada mało znaną poza granicami Wielkopolski historię utworzenia Armii Wielkopolskiej oraz opisuje udział wywodzących się z niej jednostek wojskowych w walkach w Małopolsce Wschodniej i podczas wojny z bolszewicką Rosją.
 
Dr Adam Pleskaczyński (OBBH IPN w Poznaniu) Autor wystawy i współautor albumu
Oddziały wielkopolskie w walkach o wschodnią granicę Rzeczypospolitej