Dziś święto naszej konstytucji!

17 zdjęć w galerii
Dawała Polakom nadzieję, której tak bardzo potrzebowali. Na niezależność i na swobodny rozwój. Uchwalona 230 lat temu przez Sejm Czteroletni była istotnym, cywilizowanym osiągnięciem obywateli Rzeczpospolitej Obojga Narodów i wzorem do naśladowania dla innych krajów. Jako pierwsza w Europie i druga na świecie spisana konstytucja zakładała iście nowatorskie rozwiązanie - trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.
W tym roku centralne obchody na cześć powstania historycznego dokumentu odbywały się na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie, w asyście honorowej żołnierzy Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego i w obecności przedstawicieli najwyższych władz państwowych. Meldunek prezydentowi Andrzejowi Dudzie o gotowości do rozpoczęcia uroczystości złożył gen. dyw. Robert Głąb, dowódca Garnizonu Warszawa. Gośćmi honorowymi byli prezydenci: Litwy - Gitanas Nausėda, Łotwy - Egils Levits, Ukrainy - Wołodymyr Ołeksandrowycz Zełenski i Estonii - Kersti Kaljulaid, którzy na zaproszenie prezydenta Dudy wzięli udział w szczycie prezydentów naszego regionu.

Podczas ceremonii, głowy państw oddały hołd Konstytucji 3 Maja i wysłuchały preambuły. Następnie prezydenci podpisali deklarację z okazji 230 rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, a na dziedzińcu Zamku Królewskiego wybrzmiał utwór „Witaj Majowa Jutrzenko” zagrany przez Orkiestrę Reprezentacyjną Wojska Polskiego i zaśpiewany przez Chór Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego.

Na zakończenie, spod gmachu Dowództwa Garnizonu Warszawa żołnierze oddali salut narodowy – 21 salw armatnich, a dziedzińcem Zamku Królewskiego przemaszerowała defilada pododdziałów biorących udział w uroczystości.

Tego dnia, w ramach obchodów zarówno Święta Narodowego 3 Maja, jak i celebrowanego dzień wcześniej Dnia Flagi, Departament Edukacji, Kultury i Dziedzictwa wraz z Dowództwem Garnizonu Warszawa zorganizowały niezwykłe wydarzenie kulturalne – koncerty online pod nazwą „W służbie pod biało-czerwoną”. Zamiarem projektu było przekazanie chlubnych tradycji oręża polskiego poprzez artystyczne ukazanie gatunków muzycznych krzewiących w historii polskiego narodu ducha wolności i niepodległości w budowaniu Rzeczpospolitej. Całość przygotowała Orkiestra Wojskowa w Bydgoszczy.

***

Konstytucja 3 Maja została zaprojektowana w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad, opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, ograniczyła znacząco demokrację szlachecką, odbierając szlachcie nieposiadającej ziemi prawo głosu i decyzji w sprawach państwa. Wprowadziła polityczne zrównanie mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa, łagodząc w ten sposób najgorsze nadużycia pańszczyzny. Konstytucja formalnie zniosła też liberum veto.

Oryginał rękopiśmienny Konstytucji początkowo był przechowywany w Wilanowie w zbiorach Archiwum Publicznego Potockich, zgromadzonych przez Stanisława Kostkę Potockiego - uczestnika obrad Sejmu Czteroletniego. W latach 70 XIX wieku na mocy umów rodzinnych archiwum zostało przekazane do podkrakowskich Krzeszowic, a po 1945 r. powróciło do Warszawy i znalazło się w Archiwum Głównym Akt Dawnych.