15 lat Wojsk Specjalnych

2 zdjęć w galerii
Współczesne Wojska Specjalne są przeznaczone do prowadzenia operacji specjalnych zarówno w kraju, jak i poza jego granicami, w okresie pokoju, kryzysu i wojny. Wojska Specjalne, stanowiąc integralną część Sił Zbrojnych RP, wpisują się w ich wszystkie misje.
Najważniejszym zadaniem jest przygotowanie i udział w operacji obronnej. Działania prowadzone przez komandosów wspólnie z siłami konwencjonalnymi lub samodzielnie, mogą mieć zarówno znaczenie operacyjne, jak i strategiczne. Istotnym zadaniem Wojsk Specjalnych jest utrzymywanie w gotowości sił i środków do wsparcia Policji Państwowej w zwalczaniu terroryzmu na terenie państwa. Wojska Specjalne są gotowe do prowadzenia pełnego wachlarza operacji specjalnych w przypadku zaistnienia zdarzeń z katalogu sytuacji szczególnych. Poprzez zaangażowanie w operacjach Sojuszu oraz w Siłach Odpowiedzi NATO, wojska te wnoszą także istotny wkład w stabilizację sytuacji międzynarodowej.

Wojska Specjalne status odrębnego Rodzaju Sił Zbrojnych (RSZ) uzyskały 24 maja 2007 roku, kiedy to Prezydent RP śp. Lech Kaczyński podpisał ustawę, o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony, która rewolucjonizowała dotychczasowy status jednostek specjalnych. Ustawa nie tylko powoływała Wojska Specjalne jako Rodzaj Sił Zbrojnych ale również oddawała bardzo szerokie uprawnienia Dowódcy Wojsk Specjalnych. Zgodnie z ustawą Dowódca Wojsk Specjalnych stał się również Dowódcą Operacji Specjalnych. Dlatego też w dniu 24 maja corocznie obchodzone jest święto Wojsk Specjalnych. Decyzja utworzenia WS jako nowego RSZ wynikała z potrzeby konsolidacji rozproszonych w różnych strukturach Sił Zbrojnych RP jednostek specjalnych. Z chwilą powstania Wojsk Specjalnych jako RSZ, zostały one podporządkowane pod jedno wspólne dowództwo. Dało to gwarancję ich dalszego harmonijnego i spójnego rozwoju oraz szkolenia w oparciu o wypracowaną doktrynę operacji specjalnych. Takie rozwiązanie zapewniało także właściwe wyposażenie jednostek Wojsk Specjalnych w sprzęt i uzbrojenie najnowszej generacji.

Przeprowadzona w 2017 roku zmiana struktur wojsk specjalnych pozwoliła na konsolidację wszystkich elementów wojsk specjalnych pod jednym dowództwem. Jednocześnie rozmieszczenie elementów łącznikowych odpowiedzialnych za planowanie i koordynowanie operacji specjalnych na różnych szczeblach daje możliwość efektywnego wykorzystania potencjału wojsk specjalnych. Zbieżność struktur DKWS z przyjętymi w NATO rozwiązaniami pozwoliła na łatwiejsze przygotowanie wydzielonych sił do dyżuru w ramach SON 2020.

Służba żołnierzy wojsk specjalnych opiera się na fundamentalnym systemie wartości, zgodnie z którym żołnierz-operator jest najbardziej istotną częścią tych wojsk. Ten system wartości dodatkowo wzbogaca i wzmacnia głęboki szacunek komandosów do historii i tradycji, jakie dziedziczą poszczególne jednostki. Współczesnych żołnierzy Wojsk Specjalnych inspirują tradycje związane z okresem II Wojny Światowej, w tym szczególnie z działalnością polskich jednostek Wojsk Specjalnych funkcjonujących w strukturach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz w Armii Krajowej.

Struktura Wojsk Specjalnych oparta jest na skupionych pod jednym wspólnym dowództwem samodzielnych oddziałach złożonych z profesjonalnie wyszkolonych i wyposażonych żołnierzy przygotowanych do działania w każdych warunkach. Żołnierze wojsk specjalnych na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat uczestniczyli w kilkunastu  międzynarodowych misjach i operacjach najwyższego ryzyka  realizowanych m.in. w Kosowie, Macedonii, Iraku, w rejonie Zatoki Perskiej, w Kongo, Pakistanie i Afganistanie. Żołnierze wojsk specjalnych byli także zaangażowani w bojowe dyżury Sił Odpowiedzi NATO. Wojska Specjalne stanowią ok. 3% liczebności Sił Zbrojnych. W stosunku do kosztów utrzymania efektywność działań tego rodzaju wojsk jest niewspółmiernie  wysoka. Rok 2018 przyniósł kolejne zmiany w strukturze Dowództwa Komponentu Wojsk Specjalnych. Nastąpiła dalsza jego konsolidacja z uwzględnieniem dotychczas funkcjonującego w Dowództwie Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych Inspektoratu Wojsk Specjalnych. Odtąd Wojska Specjalne były dowodzone przez Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych. W 2019 roku w strukturze Komponentu Wojsk Specjalnych sformowano Centrum Szkolenia Wojsk Specjalnych.

W roku 2019 dokonano również zakupu pierwszych czterech śmigłowców Black Hawk, co stanowiło poważny krok w procesie rozwoju zdolności lotniczych Komponentu Wojsk Specjalnych. Z dniem 1 stycznia 2020 roku Wojska Specjalne po raz drugi objęły dowodzenie sojuszniczymi operacjami w ramach dyżuru Sił Odpowiedzi NATO (SON 2020). 24 lutego 2020 roku podpisano kolejne porozumienie o współpracy (Memondum of Understanding) z Węgrami. W 2021 roku zakończyliśmy udział w operacji pokojowej w Afganistanie, będącej prawdziwym sprawdzianem dla większości jednostek wojsk specjalnych w warunkach bojowych.

Dowództwu Komponentu Wojsk Specjalnych (DKWS) podlegają jednostki wojsk specjalnych i specjalizują się w misjach związanych ze specyfiką środowisk wykonywanych misji:

Jednostka Wojskowa FORMOZA (JW FORMOZA) jest wyspecjalizowanym oddziałem do prowadzenia operacji w środowisku morskim i przybrzeżnym. Jednostka Wojskowa Komandosów (JWK) jest zdolna do prowadzenia operacji specjalnych w środowisku lądowym i przybrzeżnym. Jednostka Wojskowa GROM (JW GROM), jako najbardziej uniwersalny moduł WS, jest w stanie w ramach swojej struktury prowadzić operacje w każdym środowisku. Jednostka Wojskowa NIL (JW NIL) specjalizuje się we wsparciu informacyjnym, wsparciu dowodzenia oraz łączności, a także zabezpieczeniu logistycznym i medycznym operacji specjalnych. Jednostka Wojskowa AGAT (JW AGAT) ma charakter szturmowy i przeznaczona jest do prowadzenia lądowych akcji bezpośrednich, wsparcia militarnego, wsparcia operacji przeciwterrorystycznych oraz ochrony infrastruktury krytycznej. 7 eskadra działań specjalnych (7eds) to pododdział Sił Powietrznych przeznaczony do wsparcia operacji specjalnych, transportu lotniczego i wsparcia ogniowego sił i środków WS z powietrza. Głównym zadaniem Centrum Szkolenia Wojsk Specjalnych jest organizacja i prowadzenie przedsięwzięć szkoleniowych dla kandydatów oraz żołnierzy Wojsk Specjalnych.

Tekst i zdjęcia: Archiwum DKWS