94. urodziny Gdyni

94. urodziny Gdyni

39 zdjęć w galerii
Autor zdjęcia: st. chor. sztab. mar. Piotr Leoniak / 3.FO
W poniedziałek, 10 lutego, uroczyste złożenie kwiatów przy pomniku Polska Morska na Skwerze Kościuszki zainauguruje obchody 94. rocznicy nadania Gdyni praw miejskich. W uroczystościach asystować będzie Kompania Honorowa Komendy Portu Wojennego Gdynia i Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej. Marynarze wystawią posterunki honorowe.

Uroczystości rocznicowe rozpoczną się przed południem, wystawieniem warty honorowej przy pomniku Polska Morska. O godzinie 12:00 nastąpi uroczyste złożenie kwiatów w asyście Kompanii Honorowej KPW Gdynia. Następnie odegrany zostanie sygnał „Cisza” oraz „Hymn do Bałtyku” i „Pieśń Reprezentacyjna WP”. Uroczystości zakończy defilada pododdziałów.


W przed dzień obchodów rocznicowych, w Kościele pw. Najświętsze Maryi Panny Królowej Polski, z udziałem wojskowej asysty honorowej, zostanie odprawiona msza św. w intencji miasta i jego mieszkańców.


***


Historia Gdyni jest nierozerwalnie związana z polską Marynarką Wojenną. Powstanie portu wojennego w Gdyni było jednym z głównych impulsów powodujących szybki rozwój miasta. W Gdyni stacjonuje trzon floty wojennej i większość jednostek brzegowych Marynarki Wojennej.


Odzyskanie przez Polskę w 1918 roku niepodległości, upragnionej po blisko 150 latach zaborów, nie przyniosło jej od razu długo wyczekiwanego dostępu do morza. Zaślubiny Polski z morzem odbyły się dopiero 10 lutego 1920 roku, po ratyfikacji Traktatu Wersalskiego. Na jego mocy przyznano Polsce skrawek wybrzeża. Bez portu.


Niecałe 3 miesiące po uroczystościach zaślubinach Polski z morzem w Pucku, rozpoczęły się poszukiwania najdogodniejszego miejsca pod budowę portu wojennego. W tym celu wiceadmirał Kazimierz Porębski – ówczesny dyrektor Departamentu Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych, oddelegował na Pomorze inż. Tadeusza Wendę. Okazał się on jedną z kluczowych postaci w historii Gdyni. Już w czerwcu 1920 roku Tadeusz Wenda złożył sprawozdanie z przeprowadzonej lustracji Wybrzeża. Pisał w nim tak: „(...) najdogodniejszym miejscem do budowy portu wojennego (jak również w razie potrzeby handlowego) jest Gdynia, a właściwie nizina między Gdynią a Oksywą, położoną w odległości 16 km od Nowego Portu w Gdańsku”.


23 września 1922 roku Sejm uchwalił ustawę „o budowie portu przy Gdyni na Pomorzu jako portu użyteczności publicznej”. Narodowa inwestycja, jaką była ostatecznie budowa portu w Gdyni, spłaciła się już przed II wojną światową, spełniając zarazem rolę katalizatora społecznej energii i patriotyzmu. Dzięki Gdyni Polacy uwierzyli, że stać ich na realizację najambitniejszych marzeń i wyzwań XX wieku.


10 lutego 1926 roku Gdynia uzyskała prawa miejskie, rozporządzeniem Rady Ministrów: „(…) o zezwoleniu gminie wiejskiej Gdynia w powiecie wejherowskim w województwie pomorskiem na przyjęcie ustroju według pruskiej ordynacji miejskiej dla sześciu wschodnich prowincyj z dnia 30 maja 1853 r.”


Człowiekiem, który inżynierskiej myśli Tadeusza Wendy nadał polityczny wymiar i rangę narodowej inwestycji, był Eugeniusz Kwiatkowski (1898 - 1974). Z zawodu inżynier chemik, z pasji – polityk. Od chwili objęcia przez niego stanowiska Ministra Przemysłu i Handlu w 1926 roku (a także wówczas, gdy pełnił funkcje wicepremiera w ostatnim rządzie II Rzeczpospolitej, przed wybuchem II wojny światowej) sprawa budowy portu w Gdyni nabrała tempa.


Był on bowiem wielkim propagatorem morskiej polityki państwa w oparciu o nowoczesny port. To dzięki jego orędownictwu Sejm przyznawał stosowne fundusze na rozwój portu i miasta, które dla przedwojennego pokolenia Polaków było prawdziwą Ziemią Obiecaną. W okresie, kiedy Kwiatkowski był Ministrem Przemysłu i Handlu, wartość robót inwestycyjnych w porcie gdyńskim wynosiła 88 mln złotych.


W 1923 roku dzisiejsze nabrzeże Francuskie portu handlowego w Gdyni zaczęło funkcjonować jako „Tymczasowy Port Wojenny i Przystań dla Rybaków”. Samą budowę portu wojennego na Oksywiu rozpoczęto w 1925 roku. W 1926 roku przeniesiono Komendę Portu Wojennego z Pucka do Gdyni. Od tego momentu Marynarka Wojenna jest trwale związana z Gdynią.


Obecnie Gdynia liczy ponad 250 tys. mieszkańców, jest nowoczesnym ośrodkiem gospodarki morskiej, handlu międzynarodowego, nauki i szkolnictwa wyższego, kultury i turystyki. Dzięki swemu położeniu geopolitycznemu aspiruje do roli ośrodka międzynarodowych spotkań i wymiany handlowej. Za swój dynamiczny rozwój, nowatorskie rozwiązania i odwagę w realizowaniu ambitnych celów Gdynia otrzymała wiele prestiżowych nagród.

06.02.2020 r.