Tradycje 20 BZ

W 1994 roku na bazie 75 Ośrodka Materiałowo - Technicznego została sformowana 20 Brygada Zmechanizowana. Minister Obrony Narodowej z dniem 15 lipca 1995 roku polecił:
  1. 20 Brygadzie Zmechanizowanej przyjąć dziedzictwo i z honorem kontynuować tradycje:
    • 2 Dywizji Litewsko- Białoruskiej 1918-1920
    • 20 Dywizji Piechoty w składzie:
    • 79 Białostockiego, a następnie Słonimskiego Pułku Strzelców im. Lwa Sapiehy 1918-1944
    • 80 Nowogródzkiego Pułku Strzelców 1919-1944
    • 78 Słuckiego Pułku Strzelców 1920-1944
    • 20 Pułku Artylerii Lekkiej 1920-1939
  2. 20 Brygadzie Zmechanizowanej przyjąć nazwę "BARTOSZYCKA" oraz imię Hetmana Wincentego Gosiewskiego.
  3. Doroczne święto obchodzić w dniu 3 września.
Przyjmując 15 lipca 1995 roku dziedzictwo tradycji tych formacji Wojska Polskiego 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana im. Hetmana Wincentego Gosiewskiego stała się spadkobierczynią czynu zbrojnego i bohaterstwa poprzedników walczących o niepodległość i granice Rzeczypospolitej w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku, w obronie niepodległości we wrześniu 1939 roku i w formacjach konspiracyjnych.

Dzieje Brygady rozpoczyna 79 Białostocki Pułk Strzelców, który utworzony został 16 grudnia 1918 roku w Łapach k. Białegostoku.
Kolejną jednostką był sformowany 11 lipca 1919 roku w Lidzie 80 Nowogródzki Pułk Strzelców. W składnie 2 Dywizji Litewsko- Białoruskich wszedł do walki już jesienią 1919 roku i brał udział w ofensywie na Mińsk i Słuck.

W dniach 14-15 sierpnia żołnierze Pułku bronili stolicy bijąc się krwawo pod Radzyminem. Po zwycięskiej "Bitwie Warszawskiej" pułk wziął udział w "bitwie nad Niemnem" zdobywając przedmieścia Grodna.

Na kartach historii 20 Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej zapisaliśmy także dokonania żołnierzy 78 Słuckiego Pułku Strzelców sformowanego na przełomie lat 1919 - 1920 w Baranowicach.

Wsparcie dywizji stanowił 20 Pułk Artylerii Polowej formowany od 5 kwietnia w Wołkowysku, a jego chrztem bojowym stały się walki stoczone w obronie Warszawy, w rejonie Radymina w dniach od 13 do 15 sierpnia .

Po zakończeniu działań bojowych w 1920 roku pułki 20 Dywizji Piechoty zostały rozlokowane w Baranowicach 78 PP, w Słoninie 80 PP i 20 PAL w Prnżowie.

W 1939 roku zapisane zostały kolejne rozdziały w dziejach 20 Dywizji Piechoty. Zmobilizowana w trybie alarmowym już w marcu dywizja skierowana została w rejon Mławy dla osłony Warszawy z kierunku Prus Wschodnich. 1 września spadło na nią uderzenie kilku dywizji armii niemieckiej. Przez trzy dni żołnierze 20 Dywizji Piechoty dowodzonej przez płk dypl. Wilhelma Lawicza-Liszkę powstrzymywali wroga.

Szlak bojowy i bohaterska postawa, męstwo i poświęcenie żołnierzy 20 Dywizji Piechoty, jej piękne i chlubne tradycje stały się wzorem w codziennej służbie ich następców - młodych żołnierskich pokoleń w szeregach 20 Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej.

W skład brygady wchodzą: dowództwo, sztab, logistyka, pododdziały brygady wojska zmechanizowane i pancerne, rozpoznania, artylerii nadziemnej i plot oraz logistycznego zabezpieczenia działań. Do lutego 1999 w etacie brygady funkcjonował batalion szkolny, w którym szkolono działonowych- operatorów, kierowców-mechaników i dowództwo drużyn BWP.

Brygada była wyróżniona w 1997 i 1998 roku przez Dowódcę Warszawskiego Okręgu Wojskowego a w 1999roku przez Dowódcę Pomorskiego Okręgu Wojskowego.

W dniu 18 lipca 2000 roku na podstawie decyzji wyższych przełożonych 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana im. Hetmana Wincentego Gosiewskiego przeszła w podporządkowanie z 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Władysława Jagiełły do 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Kazimierza Jagiellończyka.

20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana stacjonuje w Garnizonie Bartoszyce. Od 2010 roku część pododdziałów 20 Bartoszyckiej Brygady Zmechanizowanej stacjonuje również w Garnizonie Morąg.

Swoje święto 20 Bartoszycka Brygada Zmechanizowana obchodzi 3 września.