Niniejsza strona do poprawnego działania używa cookie. Więcej w polityce prywatności. Rozumiem, zamknij pasek.








Służba wojskowa

| Autor:

W Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) czynna służba wojskowa w czasie pokoju pełniona jest przez ochotników jako zawodowa służba wojskowa (stała lub kontraktowa) oraz niezawodowa służba wojskowa (kandydacka, przygotowawcza, okresowa służba wojskowa, ćwiczenia wojskowe żołnierzy rezerwy). Żołnierzem zawodowym może zostać obywatel polski, o nieposzlakowanej opinii, którego wierność dla Rzeczypospolitej Polskiej nie podlega wątpliwości, posiadający odpowiednie kwalifikacje oraz zdolność fizyczną i psychiczną do zawodowej służby wojskowej, która wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia.

Zgodnie z konstytucyjną zasadą równości obywateli żołnierzem zawodowym może być zarówno kobieta, jak i mężczyzna. Zasady powoływania, przebiegu i zwalniania ze służby wojskowej przyznają jednakowe prawa oraz nakładają takie same obowiązki na kobiety i mężczyzn. Kadra Sił Zbrojnych RP dzieli się na korpusy oficerów, podoficerów i szeregowych. Żołnierze pełnią zawodową służbę wojskową jako służbę stałą (na czas nieokreślony) lub kontraktową (na czas określony w zawieranym kontrakcie). Powołanie do służby wojskowej następuje na podstawie dobrowolnego zgłoszenia do jej pełnienia.

Zasady powoływania, przebiegu służby, a także podstawowe uprawnienia i obowiązki służbowe, uposażenie, publiczna działalność żołnierzy zawodowych oraz zasady zwalniania ze służby wojskowej określone są w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.).

Do służby stałej w korpusie oficerów zawodowych powołuje się żołnierza służby kandydackiej, mianowanego na stopień wojskowy podporucznika (podporucznika marynarki), po ukończeniu studiów w uczelni wojskowej.

Do służby stałej można powołać również:

1) w korpusie oficerów zawodowych:

a) oficera służby kontraktowej, który posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony po powołaniu do służby stałej oraz bardzo dobrą ocenę w ostatniej opinii służbowej,

b) oficera rezerwy, który spełnia łącznie następujące warunki: posiada dyplom ukończenia studiów wyższych, posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony po powołaniu do zawodowej służby wojskowej, pełnił przed zwolnieniem ze służby i przeniesieniem do rezerwy stałą lub kontraktową zawodową służbę wojskową;

2) w korpusie podoficerów zawodowych:

a) podoficera służby kontraktowej, który posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony po powołaniu do służby stałej, oraz bardzo dobrą ocenę w ostatniej opinii służbowej,

b) podoficera rezerwy, który spełnia łącznie następujące warunki: posiada ukończoną szkołę średnią, posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony po powołaniu do zawodowej służby wojskowej, pełnił przed zwolnieniem ze służby i przeniesieniem do rezerwy stałą lub kontraktową zawodową służbę wojskową.

Do służby kontraktowej powołuje się:

1) w korpusie oficerów zawodowych - żołnierza służby kandydackiej, posiadającego dyplom ukończenia studiów wyższych, mianowanego na stopień wojskowy podporucznika (podporucznika marynarki), po ukończeniu szkolenia w uczelni wojskowej;

2) w korpusie podoficerów zawodowych - żołnierza służby kandydackiej, posiadającego ukończoną szkołę średnią, mianowanego na stopień wojskowy kaprala (mata), po ukończeniu przez niego nauki w szkole podoficerskiej;

3) w korpusie szeregowych zawodowych - żołnierza służby kandydackiej, posiadającego ukończone gimnazjum, po odbyciu przez niego szkolenia wojskowego w ośrodku szkolenia.

Do służby kontraktowej można powołać:

1) w korpusie oficerów zawodowych - oficera rezerwy, który posiada dyplom ukończenia studiów wyższych oraz stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony po powołaniu do służby;

2) w korpusie podoficerów zawodowych - podoficera rezerwy, który posiada ukończoną szkołę średnią oraz stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony po powołaniu do zawodowej służby wojskowej;

3) w korpusie szeregowych zawodowych - żołnierza rezerwy, który odbył czynną służbę wojskową oraz ukończył co najmniej gimnazjum i posiada przygotowanie zawodowe lub kwalifikacje albo umiejętności przydatne w korpusie osobowym, w jakim ma pełnić służbę wojskową oraz stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony po powołaniu do zawodowej służby wojskowej.

Oprócz zawodowej służby wojskowej, obywatele ochotniczo mogę pełnić służbę wojskową w ramach służby przygotowawczej oraz Narodowych Sił Rezerwowych (NSR). Służba przygotowawcza to rodzaj czynnej służby wojskowej, ustanowiony w celu tworzenia zasobów żołnierzy rezerwy na potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych, przeznaczona głównie dla ochotników, którzy wcześniej nie pełnili jakiegokolwiek rodzaju służby wojskowej, a  zamierzają zostać żołnierzami NSR. Powołanie do służby przygotowawczej możliwe jest wyłącznie na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się ochotnika do tej służby. Czas trwania szkolenia elewów w ramach służby przygotowawczej wynosi: na szeregowych - do 4 miesięcy, na podoficerów - do 5 miesięcy, na oficerów - do 6 miesięcy. Szkolenie zakończone jest egzaminem warunkującym podpisanie kontraktu na pełnienie służby w ramach NSR.

Narodowe Siły Rezerwowe to wyselekcjonowany ochotniczy zasób żołnierzy rezerwy, posiadający przydziały kryzysowe na określone stanowiska służbowe w jednostkach wojskowych, nadane w wyniku ochotniczo zawartych kontraktów na pełnienie służby wojskowej w rezerwie i pozostających w dyspozycji do wykorzystania w przypadku realnych zagrożeń militarnych, zarówno w kraju, jak i za granicą. Kontrakt może być zawarty z dowódcą jednostki wojskowej na okres 2-6 lat. Żołnierze rezerwy, którym nadano przydziały kryzysowe, tworzą Narodowe Siły Rezerwowe. Zasady powoływania, przebieg służby, a także podstawowe uprawnienia i obowiązki służbowe żołnierzy służby przygotowawczej oraz NSR określone są w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416, z późn. zm.).

Siły Zbrojne RP skupiają się na doskonaleniu zdolności operacyjnych, utrzymaniu potencjału bojowego oraz rozwoju systemu rażenia, w celu realizacji swoich zadań konstytucyjnych, czyli „…ochrony niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic” (zgodnie z art. 26 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej).

Stosownie do wymogów narodowych i sojuszniczych Siły Zbrojne RP doskonalą struktury organizacyjne, szkolą żołnierzy, podnoszą zdolności operacyjne, wprowadzają nowe uzbrojenie i sprzęt wojskowy (UiSW) oraz wdrażają Cele Sił Zbrojnych NATO dla RP (CSZ).

Proces wymiany UiSW na wyposażenie najnowszej generacji odbywa się w SZ RP w sposób ciągły, stosownie do przemian w liczących się armiach świata. Osiągnięcia naukowe oraz technologiczne uwzględniane są w miarę możliwości budżetowych. Przyczyniają się one do zwiększania potencjału bojowego SZ RP oraz umożliwiają stopniowy rozwój zdolności operacyjnych.

Zdolności operacyjne (ZO) wyrażają gotowość i możliwości do wykonywania zadań oraz misji przez SZ RP, decydując o zdolności do skutecznego działania. Zdolności operacyjne rozwijane są kompleksowo w procesie programowania i planowania rozwoju SZ RP, modernizacji technicznej oraz doskonalone podczas szkolenia i w operacjach poza granicami kraju. Sukcesywnie realizowane przezbrajanie SZ RP oraz przygotowanie do działań w zróżnicowanych warunkach klimatycznych i terenowych rozwija ZO oraz systematycznie podnosi skuteczność działania wojsk w Polskich Kontyngentach Wojskowych (PKW) .

 Udział SZ RP w PKW  i innych operacjach międzynarodowych umożliwia:

- sprawdzenie zdolności pododdziałów (w tym UiSW) do działania w różnych warunkach terenowych i atmosferycznych;

-  rozwiązywanie trudności wynikających z zapewnienia odpowiedniego wsparcia logistycznego na odległych teatrach działań;

- ciągłe doskonalenie modelu dowodzenia podczas prowadzenia połączonych operacji międzynarodowych.

Przyjęcie w programach i planach narodowych SZ RP realizacji Celów SZ NATO dla RP, tworzenia Grup Bojowych Unii Europejskiej (GB UE), wydzielania komponentów do Sił Odpowiedzi NATO (SON), wpływa korzystnie na osiąganie standardów NATO przez kolejne związki taktyczne, oddziały i pododdziały, przygotowując je do realizacji wspólnych zadań sojuszniczych, w tym w PKW.

WOJSKA LĄDOWE

Wojska Lądowe przeznaczone są do zapewnienia obrony i niepodzielności terytorium państwa, nienaruszalności jego granic lądowych, odparcia agresji lądowo-powietrzno-morskiej z każdego kierunku w ramach przeciwstawienia się każdej formie zagrożenia militarnego Rzeczypospolitej Polskiej. W składzie Wojsk Lądowych występują funkcjonalnie odpowiednie organy dowodzenia, związki taktyczne, oddziały i pododdziały (zmechanizowane, pancerne, powietrzno-desantowe, aeromobilne, rozpoznawcze, artylerii, przeciwlotnicze, inżynieryjne, chemiczne, łączności) oraz inne moduły specjalistyczne wsparcia i zabezpieczenia.

Na zasadniczy potencjał Wojsk Lądowych składa się czternaście brygad (w tym, zmechanizowane, pancerne, powietrzno-desantowa, aeromobilna, obrony wybrzeża, strzelców podhalańskich). Ponadto, w ramach sił wsparcia bojowego oraz zabezpieczenia działań bojowych w składzie Wojsk Lądowych występują na różnych szczeblach dowodzenia jednostki: rozpoznawcze, artylerii, obrony przeciwlotniczej, artylerii przeciwpancernej, śmigłowców bojowych i transportowych,  inżynieryjne, chemiczne, łączności oraz logistyczne.

Wojska Lądowe, zgodnie z wymogami współczesnego oraz perspektywicznego pola walki, przygotowywane są do wykonywania najważniejszych zadań operacyjno-taktycznych w każdych warunkach bojowych, przede wszystkim poprzez prowadzenie systematycznych działań bojowych w operacjach połączonych. Ponadto, Wojska Lądowe są przygotowywane i mogą uczestniczyć w realizacji zadań wynikających z międzynarodowych zobowiązań Polski, związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa międzynarodowego, w tym pełnieniem misji pokojowych i humanitarnych, a także w przedsięwzięciach w ramach zarządzania kryzysowego.

Wojska Lądowe stanowią zasadniczy komponent SZ RP, dysponują wysoką sprawnością dowodzenia, dużą siłą ognia, mobilnością, odpornością na uderzenia przeciwnika. Ze struktur Wojsk Lądowych wydzielane są zasadnicze komponenty bojowe i zabezpieczające, pełniące służbę poza granicami państwa w Polskich Kontyngentach Wojskowych (PKW).

MARYNARKA WOJENNA

Marynarka Wojenna jest rodzajem sił zbrojnych, przeznaczonym do obrony morskiej granicy państwa, ochrony żeglugi i interesów w polskich obszarach morskich oraz obrony wybrzeża. Ponadto wspiera Straż Graniczną w ochronie morskiej granicy państwowej i polskiej strefy ekonomicznej, bierze udział w ratowaniu życia w polskiej strefie ratownictwa oraz ratownictwie załóg samolotów - poszukiwanie i ratownictwo (Search and Rescue).

Organem odpowiedzialnym za funkcjonowanie Marynarki Wojennej jest Dowództwo Marynarki Wojennej (DMW) z siedzibą w Gdyni. Wydzielone jednostki Marynarki Wojennej uczestniczą w operacjach sojuszniczych poza granicami RP. Od chwili wejścia Polski do Sojuszu Północnoatlantyckiego Marynarka Wojenna RP uczestniczyła w ponad 300 międzynarodowych ćwiczeniach prowadzonych na morzu, powietrzu oraz lądzie. Organizacja i udział w największych na Bałtyku manewrach i ćwiczeniach jest obecnie stałym elementem międzynarodowych przedsięwzięć Marynarki Wojennej (m.in.: „Baltops”, „Open Spirit”, manewry – „Passex”). Ponadto okręty Marynarki Wojennej brały udział w operacjach Sojuszu Północnoatlantyckiego takich jak „Iraqi Freedom” i „Active Endeavour”.

SIŁY POWIETRZNE

Siły Powietrzne są rodzajem Sił Zbrojnych, przeznaczonym do utrzymania odpowiedniego stopnia kontroli, a w razie potrzeby do obrony przestrzeni powietrznej kraju. Funkcjonują w ramach narodowego systemu obrony, który jest zintegrowany z systemem sojuszniczym oraz z właściwymi europejskimi systemami cywilno-wojskowymi.

 Siły Powietrzne, które posługują się najnowocześniejszym sprzętem lotniczym, rakietowym i radarowym, składają się z:

                - Wojsk Lotniczych,

                - Wojsk Obrony Przeciwlotniczej,

                - Wojsk Radiotechnicznych.

Służąc w Siłach Powietrznych można zdobyć umiejętności pilotowania nowoczesnych samolotów, zarówno bojowych, jak i transportowych oraz śmigłowców. Osoby interesujące się elektroniką mogą nauczyć się obsługi zestawów radarowych najnowszych generacji oraz zaawansowanych technologicznie urządzeń walki elektronicznej. Dla osób interesujących się techniką rakietową Siły Powietrzne mają propozycje służby w jednostkach przeciwlotniczych.

Żołnierze Sił Powietrznych pełnią służbę zarówno w kraju, jak i poza jego granicami. SP biorą udział w ochronie przestrzeni powietrznej państw bałtyckich w ramach misji „Air Policing”. Piloci samolotów transportowych typu CASA-295M i C-130 Hercules zaopatrują polskich żołnierzy w Afganistanie.

WOJSKA SPECJALNE

Wojska Specjalne są rodzajem Sił Zbrojnych przeznaczonym do prowadzenia działań w warunkach i sytuacjach, kiedy użycie sił konwencjonalnych nie jest możliwe lub nie jest wskazane z przyczyn polityczno-militarnych, operacyjnych albo technicznych.

Wojska Specjalne realizują swoje zadania przy wykorzystaniu specjalistów, sprzętu, technik bojowych, sposobów działania i procedur nie będących w standardowym użyciu innych rodzajów Sił Zbrojnych.

Wojska Specjalne to samodzielne oddziały złożone z żołnierzy wybranych w procesie wielostopniowej selekcji, wyszkolonych w stosowaniu niekonwencjonalnych technik walki, wyposażonych i przygotowanych do działań w niewielkich grupach w środowisku najwyższego ryzyka, w każdych warunkach terenowych i klimatycznych.

Z racji wykonywanych zadań żołnierzami Wojsk Specjalnych mogą zostać jedynie osoby charakteryzujące się wyjątkową niezłomnością, hartem ducha oraz ponadprzeciętną odpornością fizyczną i psychiczną.